Hoşgeldiniz Sayın Ziyaretçi; ÜYE OLUN ya da üye iseniz GİRİŞ YAPIN.
biz-sizi-arayalim
biz-sizi-arayalim
KPSS Genel Kültür
Okul öncesi eğitim vatandaşın cebini yaktı
Okul öncesi eğitim vatandaşın cebini yaktı
Aday öğretmenler il tercihi yapacaklar
Aday öğretmenler il tercihi yapacaklar
Maliye Bakanlığı 25 uzman yardımcısı alacak
Maliye Bakanlığı 25 uzman yardımcısı alacak
2015 ODTÜ Akademik Parsonel Alımı
2015 ODTÜ Akademik Parsonel Alımı

kpss-egitim-setleri
KPSS PRATİK BİLGİLER
KPSS Rehberlik
KPSS Genel Yetenek
KPSS Genel Kültür
KPSS Eğitim Bilimleri
KPSS A Alan Bilgisi
KPSS Deneme Sınavları
KPSS Videolar
Türkiye'nin Ovaları

reklam

TÜRKİYE'NİN OVALARI


Ovalar, çevresine göre alçakta bulunan ve akarsular tarafından yarılmamış olan geniş düzlüklerdir. Ancak ovaların denizden yükseklikleri birbirinden çok farklıdır. Ovaların bir kısmı (Çukurova, Çarşamba ve Bafra ovaları) denizin hemen kenarındadır. Diğer yandan çok yüksekte bulunan ovalarımız da vardır. Erzurum Ovası 1950 m, Yüksekova ise 2000 m'den daha yüksektedir.

Oluşumlarına göre ovalar:
- Tektonik ovalar
- Karstik ovalar
- Delta ovaları
- Dağ eteği ovaları
- Göl yeri ovaları
- Akarsu boyu ovaları

Tektonik ovalar: Türkiye arazisi, 3. zaman ve 4. zaman başlarındaki tektonik hareketlerden çok etkilenmiştir. Gerek dağ oluşumu hareketleri, gerekse daha sonraki topyekün yükselme hareketleri, Türkiye'de arazinin çok engebeli olmasına yol açmıştır.
Bu nedenle yükselen yerlerin arasında çöken alanlar oluşmuştur. İşte bu çukurluklar daha sonra akarsuların taşıdığı alüvyonlarla dolarak, tektonik kökenli ovaları oluşturmuşlardır. Muş, Erzurum, Erzincan ve Bursa ovaları, bu tür ovalara örnek olarak verilebilir.


Delta ovaları: Akarsuların karalardan aşındırdığı malzemeyi deniz içerisinde biriktirmesi sonucu oluşan ovalara delta ovası denir. Akarsularla denize kadar taşınmış olan kum, mil, kil gibi alüvyonlardan oluşan bu ovalar, ülkemizin verimli tarım alanlarıdır. En önemli delta ovaları; Çukurova, Bafra ve Çarşamba deltalarıdır. Ayrıca Ege Bölgesi'nde Bakırçay, Gediz, Büyük Menderes ve Küçük Menderes ovaları da vardır.


Göl yeri ovaları: 3. zamanın ikinci yarısında (Neojen'de), özellikle Orta Anadolu'da çok sayıda göller vardı. Bu göllerin çekilmesi veya küçülmesi sonucu ortaya çıkan çukur alanlar, daha sonra çevreden taşınan materyallerle dolmuş ve buralarda ovalar oluşmuştur. Tuz Gölü, Akşehir Gölü, Eber Gölü, Sultan Sazlığı gibi göller ve bataklıklar, ovaların ortasında kalmış su birikintileridir.


Karstik ovalar (polyeler): Kireç taşı (kalker)nın çözünmesi sonucu oluşmuş bulunan ovalardır. Küçük erime çukurları (dolinler) nın birleşmesiyle çukurluklar giderek büyür. Dolinler, uvalaya bunlar da polyeye dönüşerek, karstik ovalar oluşur. Karstik ovalar en çok Akdeniz Bölgesi'nin batı yarısında (Göller Yöresinde ve Teke Yarımadasında) bulunmaktadır. Muğla, Elmalı, Acıpayam, Tefenni, Akseki, Korkuteli, Gölhisar ve Kestel Ovası tipik birer karstik ovadır. Ayrıca Korkuteli, Gembos, Yellice, Şuhut, Güngörmez, Karabedir polyeleri de birer karstik ovadır.

Bulundukları yerlere göre ovalar:
- Kıyı ovaları
- İç ovalar

Kıyı ovaları: Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrilidir. Denizlere olan kıyı uzunluğu yaklaşık olarak 8000 m'dir. Bu kadar uzun kıyılardan, çok sayıdaki akarsular denize ulaşır. Bu akarsuların denize ulaştığı yerde deltalar oluşur. İşte bu deltalar, Türkiye'nin başlıca kıyı ovalarıdır.


Başlıca delta ovalarımız şunlardır: Seyhan ve Ceyhan deltaları, Çarşamba deltası, Bafra deltası, Göksu deltası (Silifke Ovası), Bakırçay deltası (Dikili Ovası), Gediz deltası (Menemen Ovası), Küçük Menderes deltası (Selçuk Ovası) ve Büyük Menderes deltası (Balat ovası)dır. Delta ovaları dışında da kıyı ovaları vardır. Bunlar kıyı boyu düzlükleridir. Mersin  Erdemli arası ile Manavgat çevresindeki kıyı düzlükleri bu tür ovalara örnek olarak gösterilebilir.
Denize yakın ovalar haritalarda yeşil ve tonlarıyla gösterilirken, iç ovalar daha koyu renklerle gösterilir.


Not: Türkiye'deki kıyı ovalarında alüvyal (taşınmış) topraklar yaygın olarak bulunur.


İç ovalar: Geniş bir ülke olan Türkiye'nin iç kesimlerinde de çok sayıda ova vardır. Bu ovaların çoğu tektonik kökenlidir. Bu ovalar kırık hatların (fay hatları) üzerinde sıralar halinde bulunur. Bunların bir kısmı Kuzey Anadolu Fay Kuşağı üzerinde yer almıştır. Doğuda Pasinler Ovası'ndan batıda İzmit Körfezi'ne kadar uzanan kırık hattı üzerinde bulunur (Pasinler (Hasankale), Erzurum, Erzincan, Suşehri, Niksar, Erbaa, Taşova, Lâdik, Merzifon, Suluova, Tosya, Çerkeş, Bolu, Düzce, Adapazarı ve Sapanca ovaları).
Tektonik kökenli iç ovaların bir kısmı da Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunur. Bunların başlıcaları: Muş, Uluova, Bingöl, Ardahan, İğdır, Afşin  Elbistan ve Bulanık ovalarıdır.
Tektonik ovaların büyük bir kısmı ise Orta Anadolu Bölgesinde yer alır. Buradaki ovalar: Konya, Ereğli, Eskişehir, Kayseri, Develi ve Ankara ovalarıdır. Konya Ovası bunların en büyüğü ve en önemlisidir.


Akdeniz Bölgesi'nde tektonik ovaların önemlileri şöyle belirtilebilir: Amik, Burdur, Tefenni, İsparta (Ata Bey), Gelendost ovaları.
Marmara Bölgesi'ndeki tektonik ovaların başlıcaları; Adapazarı, Bursa, Karacabey, M. Kemalpaşa ve Balıkesir ovalarıdır.
Ege Bölgesi'ndeki tektonik ovaların özellikleri diğer ovalardan farklıdır. Bunlar grabenler içerisinde, sıra halinde bulunan ovalardır.
Bakırçay vadisindeki ovalar batıdan doğuya doğru; Bergama, Soma ve Kırkağaç ovalarıdır

Gediz vadisinde; Manisa, Akhisar, Turgutlu, Salihli ve Alaşehir ovaları yer alır.
Küçük Menderes vadisindeki ovalar ise şunlardır: Torbalı, Tire, Bayındır ve Ödemiş ovaları.
En güneydeki graben olan Büyük Menderes oluğunda yer alan ovalar: Söke, Koçarlı, Aydın, Yenipazar, Nazilli ve Sarayköy ovalarıdır.
Not: Türkiye'de en çok görülen ova tipi tektonik ovalardır, bunun nedeni 3. zaman oluşumlu arazilerin fazlalığıdır.


Ovaların Türkiye Ekonomisine Etkileri
- Tarım, büyük ölçüde ovalarda yapılır.
- Ovalar düz oldukları için, ulaşım yönünden olumlu özelliklere sahiptir.
- Ovalar yerleşme yönünden de uygun yerlerdir. (Depreme dayanıklılık düzeyi bakımından uygun yerler değildir.)

Önemli yerleşim birimleri tarıma elverişli, düz, alçak ve uygun iklim koşullarına sahip bulunmaları nedeniyle ovaların ortalarında ya da kenarlarında kurulmuştur. Türkiye'de nüfusun büyük bir kısmı ovalarda toplanmıştır.
 


Etiketler : türkiye'nin ovaları

KPSS A

Facebook Yorumlar

KPSS A