Hoşgeldiniz Sayın Ziyaretçi; ÜYE OLUN ya da üye iseniz GİRİŞ YAPIN.
biz-sizi-arayalim
biz-sizi-arayalim
Yabancı Dil Eğitim Seti
Okul öncesi eğitim vatandaşın cebini yaktı
Okul öncesi eğitim vatandaşın cebini yaktı
Aday öğretmenler il tercihi yapacaklar
Aday öğretmenler il tercihi yapacaklar
Maliye Bakanlığı 25 uzman yardımcısı alacak
Maliye Bakanlığı 25 uzman yardımcısı alacak
2015 ODTÜ Akademik Parsonel Alımı
2015 ODTÜ Akademik Parsonel Alımı

kpss-egitim-setleri
KPSS PRATİK BİLGİLER
KPSS Rehberlik
KPSS Genel Yetenek
KPSS Genel Kültür
KPSS Eğitim Bilimleri
KPSS A Alan Bilgisi
KPSS Deneme Sınavları
KPSS Videolar
Türkiye'de Karstik Topografya

reklam

KARSTİK TOPOGRAFYA


Kireçtaşı, jips ve kaya tuzu gibi minerallerin suda kolayca eritebildiği kayalara karstik alanlar denir. Türkiye'nin 1/5'i karstik alanlarla kaplıdır.
Akdeniz Bölgesinin batı ve orta bölümü ile Güney Ege ve Kuzeydoğu Anadolu Bölümü bu özelliktedir. Ayrıca Sivas, Çankırı ve Erzincan yöreleri de karstik alanlara örnek olarak gösterilir. Karstik alanlar yeraltı suları açısından çok zengindir. Böyle alanlarda akarsular buharlaşmanın çok olduğu yaz aylarında yer altı suları (kaynak suları) ile beslendiği için akımlarında çok büyük değişiklikler olmaz.

Karstik şekillerin oluşabilmesi için
- Eriyebilen kayaların yeterli kalınlıkta olması
- İklimin yeterli ölçüde nemli olması
- Bitki örtüsünün az olması veya olmaması
- Bölgenin yeterince yüksek olması gerekir.

KARSTİK AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ


Kimyasal tortul (karstik) kayaların ana malzemeyi oluşturduğu alanlarda yer üstü ve yer altı sularının, karstik kayaları eriterek oluşturduğu şekillerdir. Karstik aşındırma şekilleri madde eksilmesine bağlı olarak meydana geldiği için çukur şekillerdir.
1. Dolin: Karstik alanların en yaygın şekillerinden birisidir. Kapalı çanaklar şeklinde görülen bu şekillerden bir bölümünün içi su ile doludur. Bunlara dolin gölleri denir.
Akdeniz Bölgesi'nde Göller Yöresinde, Geyik ve Bolkar dağları ile Aladağlar üzerinde ve Obruk platosunda çok sayıda dolin bulunmaktadır.
2. Uvala: Dolinlerin yan yana birleşmesiyle oluşan daha büyük çukur şekillere denir.
3. Polye: Uvalaların zamanla genişleyip birleşmesiyle oluşan karstik şekillerdir. Kapalı çanaklar şeklinde oluşan karstik şekillerin en büyükleri olup, bir ova görünüşündedir. Polyelerin tabanları alüvyonlarla örtülü olduğundan polyeler karstik bölgelerin tarım alanlarını oluşturur. Antalya ve Burdur çevresindeki Elmalı, Korkuteli ve Kestel ovaları birer polyedir.
4. Kör vadi: içerisinde su bulunmayan kuru vadilerdir.
5. Obruk: Kireç taşları üzerinde oluşan, derinliği yer yer birkaç yüz metreye ulaşan ayaklardır. Yer altı suları ile ilişkili olan obruklara dipsiz kuyular da denir. En yaygın olduğu yer Tuz Gölü güneyidir. Burada bulunan Obruk platosu adını, üzerinde bulunan obruklardan almıştır. Akdeniz Bölgesinde ise Silifke yakınlarındaki turistik Cennet ve Cehennem obruklarıdır.

6. Lapya: Kireç taşlarının yer aldığı yamaçlarda yağmur ve kar sularının kireç taşlarını çözerek oluşturdukları küçük oluklar şeklindeki oluşumlardır.
Toroslardaki Bolkar Dağları ile Aladağlar yamaçlarında bu tür şekiller yaygın olarak görülür. Lapyaların bulunduğu yüzeyler testere dişi gibi parçalandıkları için buralarda yürümek zordur.
7. Düden: Polyelerin tabanlarından akarsuların yer altında kaybolduğu doğal kuyulara denir. Bu kuyulara ayrıca su batan veya su çıkan gibi adlar da verilir.
8. Karstik Mağaralar: Karstik alanlarda oluşan yer altı boşluklarına denir. Kalın kireç taşı tabakalar arasında oluşan bu boşluklar zamanla gelişip genişleyerek mağara ve galerileri oluşturur. Mağaralar turizm alanlarıdır.
Türkiye'de çok sayıda karstik mağara bulunmaktadır. En tanınmış mağaralar; Karain (Antalya), İnsuyu (Burdur), Damlataş (Alanya) ve Ballıca (Tokat)'dır.

KARSTİK BİRİKİM ŞEKİLLERİ


Suda çözünmüş minarelerin, suyun durgunlaşması, buharlaşması, soğuması ya da sudaki CO2 gazının uçması sonucunda çökelmesiyle oluşan şekillerdir.
1. Travertenler: Kireçli suların içerisinde eriyik halde bulunan kireç, buharlaşma ve sudaki karbondioksitin ayrışması sonucu çökerek travertenleri oluşturur. En tipik örnekleri Pamukkale'de bulunmaktadır.
2. Sarkıt ve dikitler: Mağaralarda bulunan karstik birikim şekilleri sarkıt ve dikitlerdir.
Akdeniz Bölgesi'nde karstik mağaralarda sarkıt, dikit ve sütunlar fazlaca oluşmuştur.
Karstik Kaynaklar: CaCo3'ca zengin geçirgen karstik sahalarda yüzey suları yer altına indikten sonra farklı şekillerde yüzeye çıkarlar. Bu alanlara karstik kaynak veya voklüz denir.


Özellikleri
- Yağmur ve kar suları ile beslenir.
- Sürekli akış gösterirler.
- Suları bol kireçli ve soğuktur.

Manavgat, Köprüçay, Düden akarsuları karstik kaynaklarla beslendikleri için yıl boyunca debileri yüksek akarlar. Akdeniz Bölgesi'ndeki yaz kuraklığından etkilenmezler.
Not: Yer altı suyu ve mağaralar bakımından en zengin olan bölüm Akdeniz Bölgesi'nin Antalya Bölümü’dür. Bunun nedeni karstik geçirgen sahalardır.


Etiketler : türkiye'de karstik topografya


Facebook Yorumlar