Hoşgeldiniz Sayın Ziyaretçi; ÜYE OLUN ya da üye iseniz GİRİŞ YAPIN.
biz-sizi-arayalim
biz-sizi-arayalim
KPSS Genel Kültür
Okul öncesi eğitim vatandaşın cebini yaktı
Okul öncesi eğitim vatandaşın cebini yaktı
Aday öğretmenler il tercihi yapacaklar
Aday öğretmenler il tercihi yapacaklar
Maliye Bakanlığı 25 uzman yardımcısı alacak
Maliye Bakanlığı 25 uzman yardımcısı alacak
2015 ODTÜ Akademik Parsonel Alımı
2015 ODTÜ Akademik Parsonel Alımı

kpss-egitim-setleri
KPSS PRATİK BİLGİLER
KPSS Rehberlik
KPSS Genel Yetenek
KPSS Genel Kültür
KPSS Eğitim Bilimleri
KPSS A Alan Bilgisi
KPSS Deneme Sınavları
KPSS Videolar
Kişi Hak Ve Özgürlükleri

reklam

Kişi Hak Ve Ödevleri
 

Devletin müdahale etmemesinin yeterli olduğu haklar olup, bireyin kendisiyle ilgilidir.

1) Kişinin Dokunulmazlığı, Maddi ve Manevi Varlığı:
aTıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kimsenin vücut bütünlüğüne dokunulamaz, rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.
b.Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz.

NOT: Meşru müdafaa, yakalanma ve tutuklanmanın yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir isyanın bastırılması gibi durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri, bu hakkın kapsamı dışında tutulmuştur.


2) Zorla Çalıştırılma Yasağı:

a.Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.

NOT: Hükümlü ve tutukluların çalıştırılması ile olağanüstü dönemlerdeki çalışmalar zorla çalıştırma sayılmaz.

3) Kanun Önünde Eşitlik:

a.Herkes dil,ırk,renk,cinsiyet,siyasi düşünce, felsefi inanç,din,mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
b.Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet bu eşitliğin yaşama geçirilmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.
c.Çocuklar, yaşlılar ve engelliler gibi özel suretle korunması gerekenler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.

4) Kişi Hürriyeti ve Güvenliği:

a.Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.
NOT: Yakalanma ve tutuklanma kararları ile küçüğün gözetim altında ıslah kararlarının uygulanması, bu hakkın kapsamı dışındadır.

5) Özel Hayatın Gizliliği:

a.Herkes özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.
b.Herkes kendisi ile ilgili verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Kişisel veriler ancak kanunda gösterilen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişilerin verilerinin korunmasına ilişkin esas esas ve usuller kanunla düzenlenir. (2010)
NOT: Özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı, haberleşme hürriyeti, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme gibi haklar;
Milli güvenliğin sağlanması Kamu düzeninin korunması Suç işlenmesinin önlenmesi
Genel sağlık ve genel ahlakın korunması sebeplerinden birine bağlı olarak hakim kararıyla sınırlandırılabilir.

6) Konut Dokunulmazlığı

7) Haberleşme Hürriyeti


8) Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti : Herkes yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir. Vatandaş sınır dışı edilemez, yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz. Yerleşme hürriyeti;


a.Suç işlenmesini önlemek
b.Sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak
c.Sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek,
d.Kamu mallarını korumak amaçlarıyla,
Seyahat hürriyeti; suç soruşturma ve kovuşturması ve suç işlenmesini önleme amaçlarıyla ve kanunla sınırlandırılabilir.

Yurt dışına çıkma hürriyeti; vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hakim kararına bağlı olarak sınırlandırılabilir. (2010)

9) Din ve Vicdan Hürriyeti:

a.Herkes vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir.
b.Din ve ahlak eğitim-öğretimi devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.
c.Din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretim kurumlarında okutulan zorunlu dersler arasında yer alır.
10) Düşünce ve kanaat hürriyeti
11) Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti
12) Bil im ve sanat hürriyeti
13) Basın hürriyeti
14) Süreli ve süresiz yayın hakkı
15) Bası n araçlarının korunması
16) Kamu tüzel kişilerin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı
17) Düzeltme ve cevap hakkı
18) Dernek kurma hürriyeti
19) Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı
20) Mülkiyet hakkı
21) Hak aram a hürriyeti
22) Kanuni hakim güvencesi
23) Suç ve cezalara ilişkin esaslar
24) ispat hakkı
25) Temel hak ve hürriyetlerin korunması

B)SOSYAL VE EKONOMiK HAKLAR (POZiTiF STATÜ HAKLARI)
a.Bu haklar, devletin aktif olarak sağlanması gereken haklar olup, devlete sosyal hayatta ödevler yükleyen haklardır.

b.Anayasa’ya göre sosyal haklar devletin mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirilir.


1) Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları:
a.Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasından eşitliğe dayanır.
b.Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlaması ile ilgili gerekli tedbirleri alır.
c.Her çocuk yeterli himaye ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.(2010)


2) Eğitim – Öğretim Hakkı ve Ödevi:
a.Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
b.Eğitim – Öğretim, Atatürk ilke ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.
c.ilköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve devlet okullarında parasızdır.
d.Devlet, maddi imkanlardan yoksun, başarılı öğrencilerin öğrenimlerini sürdürebilmeleri için burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar.
e.Türkçe’den başka hiçbir dil, eğitim – öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz.

3) Kamu Yararı:
a.Kıyılardan yararlanma
b.Toprak mülkiyeti
c.Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması
d.Kamulaştırma
-Devlet ve kamu tüzel kişileri, kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek kaydıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların bir kısmını veya tamamını kamulaştırabilir.
-Kamulaştırma bedeli nakden ve peşin olarak ödenir.
-Ancak, tarım reformu, büyük enerji ve sulama projeleri, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması vb. durumlarda kamulaştırma bedelinin şekli kanunla düzenlenir. (Taksitlendirme süresi 5 yılı aşamaz)

e.Devletleştirme ve Özelleştirme:
-Kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde devletleştirilebilir.
-Devletleştirme, gerçek karşılığı üzerinden yapılır ve usulleri kanunla düzenlenir.
-Devletin, K.i.T’ lerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirme usulleri kanunla düzenlenir.

4) Çalışma ve Sözleşme Hürriyeti:

a.Çalışma herkesin hakkı ve ödevidir.
b.Devlet, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak,
c.Çalışmayı desteklemek,
d.işsizliği önlemeye elverişli bir ortam yaratmak,
e.Çalışma başarısını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.


5) Çalışma şartları ve Dinlenme Hakkı:
a.Kimse yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.
b.Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar, çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar.
c.Dinlenmek çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.


6) Sendika Kurma Hakkı:

a.Çalışanlar ve işverenler, sosyal ve ekonomik hak ve menfaatlerini korumak için önceden izin almaksızın sendikalar kurma, üye olma ve ayrılma hakkına sahiptir.
b.Hiç kimse bir sendikaya üye olma veya ayrılmaya zorlanamaz.
c.Aynı zamanda ve aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olunabilir (2010)
d.Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir.


7) Toplu iş Sözleşmesi, Grev Hakkı ve Lokavt:
a. işçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını düzenlemek, çalışma şartlarını belirlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptir.
b.Toplu iş sözleşmesinin şartları kanunla düzenlenir.
c.Aynı işyerinde aynı dönem için, birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılamaz ve uygulanamaz.
d.Kamu kurumlarının sendikalarında, toplu görüşme sonrası mutabakat sağlanamazsa, durum Bakanlar Kurulu’nun takdirine sunulur.
e.Memurlar ve diğer kamu görevlileri toplu sözleşme yapma hakkına sahiptir. (2010)
f.Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Uzlaştırma Kurulu’na başvurabilir. Uzlaştırma Kurulu’nun kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.(2010)
g.Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, şekli, Uzlaştırma Kurulu’nun oluşturulması çalışma usul ve esasları kanunla düzenlenir. (2010)


C)SiYASAL HAK VE ÖDEVLER


1) Türk Vatandaşlığı:
a.Türkiye devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk’tür.
b.Türk ananın veya babanın çocuğu Türk’tür. (2001/Mülga)
c.Vatandaşlık kanunun gösterdiği şartlarda kazanılır ve ancak kanunda belirtilen hallerde kaybedilir.
d.Hiçbir Türk, vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça vatandaşlıktan çıkarılamaz.
e.Vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz (Madde 66)


2) Seçme, Seçilme ve Siyasi Faaliyette Bulunma Hakkı:


a.Vatandaşlar, kanunda belirtilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme, siyasi faaliyette bulunma ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir.seçimler ve halkoylaması, SERBEST, EşiT, GiZLi, TEK DERECELi, GENEL OY, AÇIK SAYIM – DÖKÜM esaslarına göre yargı organlarının gözetim ve denetimi altında yapılır.


b.18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir. (Bu hakların kullanılması kanunla düzenlenir)
 

c.seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanamaz.(2001)
 

d.Oy kullanamayacak olanlar;
-Silah altında bulunan er,erbaş,onbaşı ve kıta çavuşları
-Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler ( Taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç)(2001)
-Askeri öğrenciler


e.Seçmen olamayacaklar;
-Türk vatandaşı olmayanlar
-18 yaşını tamamlamayanlar
-kısıtlılar
-kamu hizmetlerinden yasaklılar
-seçmen kütüğüne kayıtlı olmayanlar


f.-Siyasal partilerle ilgili hükümler
-Vatandaşlar siyasi parti kurma, usulüne uygun olarak partilere üye olma ve ayrılma hakkına sahiptir.
-Siyasal partilere üye olmak için 18 yaşını doldurmak gerekir.
-Siyasal partilerin tüzük, program ve eylemleri ülkenin bağımsızlık ve bütünlüğüne ve Laik Cumhuriyet ilkelerine aykırı olamaz.
-Yüksek öğretim öncesi öğrenciler siyasal partilere üye olamazlar.
-Yüksek yargı organı mensupları, Sayıştay üyeleri, hakim ve savcılar, silahlı kuvvetler mensupları ve memurlar siyasal partilere üye olamazlar.


g. Siyasal Partilerin Uyacakları Esaslar;
a.Siyasal partiler ticari faaliyetlere girişemezler.
b.Siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi yapar. ( Sayıştay’ın yardımıyla )
c.Siyasi partilerin kapatılması, Yargıtay Cumhuriyet başsavcısının açacağı dava üzerine, Anayasa mahkemesince kararlaştırılır.
d.Temelli kapatılan bir parti, başka bir ad altında kurulamaz.
e.Siyasi partiler yabancı devletlerden ve uluslar arası kuruluşlardan yardım alamazlar.


3) Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı:
Her Türk kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.
Hizmete alınmada, görevin getirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemez.


4)Mal Bildirimi:
Kamu hizmetlerine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları ve bu bildirimlerin tekrarı kanunla düzenlenir.
Yasama ve yürütme görevinde bulunanlar bundan istisna edilemez.


5)Vatan Hizmeti:
Vatan hizmetleri her Türk’ün hakkı ve ödevidir.
Bu hizmetin nasıl yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir.


6) Vergi Ödevi:
Herkes kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür.
Vergi, resim, harç gibi mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.

7) Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı:
Türk vatandaşları ( ve karşılıklılık esası gözetilmek şartıyla Türkiye’de ikamet eden farklı ülke vatandaşları) kendileri veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetlerini yetkili makamlara ve TBMM’ye yazı ile bildirme hakkına sahiptir.
Herkes bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. (2010)
TBMM Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği (Ombusmanlık) Kurumu idarenin işleyişi ile ilgili şikayetleri inceler. (2010)
Kamu baş denetçisi TBMM tarafından gizli oyla 4 yıl için seçilir. (2010) Kamu baş denetçisi en fazla 4 turda seçilir. (2010)
Kamu denetçiliği kurumunun işleyişi, görevleri kanunla düzenlenir. (2010)


8)Ücrette Adalet Sağlanması


9) Sağlık Hizmetleri ve Çevrenin Korunması


10)Konut Hakkı


11) Gençliğin Korunması ve Sporun Geliştirilmesi


12) Sosyal Güvenlik Hakkı


13) Sosyal Güvenlik Bakımından Özel Olarak Korunacaklar


Anayasa’ya göre;
-Harp malulleri, şehitlerin dul ve yetimleri
-Malul ve gaziler
-Korunmaya muhtaç çocuklar
-Sakatlar ve yaşlılar, sosyal güvenlik bakımından özel olarak koruma altına alınmıştır.


14) Yabancı Ülkelerde Çalışan Türk Vatandaşlarının Haklarının Korunması


15) Tarih, Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması


16) Sanat ve Sanatçının Korunması
 

 

 

KPSS ANAYASA - VATANDAŞLIK EĞİTİM SETİ İÇİN TIKLAYINIZ...


Etiketler : kişi hak ve Özgürlükleri


Facebook Yorumlar

KPSS A